Werving en selectie en geloofsovertuiging

Identiteit
In de maatschappelijke discussie over identiteit als onderdeel van werving en selectie blijkt dat er veel onduidelijkheid is over dit onderwerp. Voor- en tegenstanders weten elkaar op internetfora goed te vinden. Allerlei discussies gaan over de rechtmatigheid van identiteit. Mag christelijke levensovertuiging als eis in een vacaturetekst?

Aatop, als specialist op het gebied van identiteitsgebonden werving en selectie, wil u graag correct informeren over dit onderwerp. De Algemene wet gelijke behandeling (Awgb) stelt duidelijke eisen als het gaat om identiteit. In principe is het verboden om op basis van godsdienst onderscheid te maken in sollicitatieprocedures. In enkele gevallen is er echter sprake van een uitzondering. Het College voor de Rechten van Mens (voorheen de Commissie Gelijke Behandeling, ziet toe op een correcte naleving van deze wet).

Daarbij zijn de volgende punten van belang: er moet sprake zijn van een strikte uitleg van het begrip functie-eis. Als de identiteit van een organisatie niet rechtstreeks doorwerkt in de functie, is deze voor de functie ook niet relevant. In de tweede plaats moet de organisatie die werft en selecteert voor functies waarbij de identiteit wel doorwerkt in de functie consequent handelen. Gebeurt dit niet dan zal het College van de Rechten van Mens – wanneer de zaak aan haar wordt voorgelegd – het onrechtmatig karakter hiervan kunnen uitspreken en een bindende uitspraak doen. Het beleid van een christelijke organisatie zal derhalve consequent en consistent op het handhaven van de identiteit gericht moeten zijn. Dit gebeurt o.a. door een eenduidige formulering van de identiteit o.a. opgenomen in het personeelsbeleid en doorwerkend in de gebruikte vacatureteksten.

Grondslag gebonden functie-eisen

Directe of indirecte discriminatie onderscheid is verboden. Iemand enkel en alleen (direct) op grond van zijn godsdienst of levensovertuiging of politieke gezindheid afwijzen is niet geoorloofd, evenmin het bv stellen van regels die (indirect) tot dit onderscheid leiden.
De wet kent echter wel uitzonderingen. De kwestie is een werkgever:

  • op godsdienstige of levensbeschouwelijke grondslag;
  • een instelling van bijzonder onderwijs of;
  • een instelling op politieke grondslag;

onder bepaalde voorwaarden wel onderscheid mag maken op grond van godsdienst, levensovertuiging of politieke gezindheid, namelijk:

  • voor zover deze kenmerken vanwege de aard van de betrokken specifieke beroepsactiviteit;
  • of de context waarin deze wordt uitgeoefend;
    een wezenlijk, legitiem en gerechtvaardigd beroepsvereiste vormen, gezien de grondslag van de instelling.

Maar, “een dergelijk onderscheid mag niet verder gaan dan passend is, gelet op de houding van goede trouw en loyaliteit aan de grondslag van de instelling die van de voor haar werkzame personen mag worden verlangd en mag ten slotte niet tot onderscheid leiden op grond van andere in de wet genoemde zake, zoals geslacht, ras, nationaliteit etc. “ aldus de wet.

Indirect onderscheid is onder bepaalde omstandigheden toegestaan, namelijk indien dit onderscheid:

  • objectief gerechtvaardigd wordt door een legitiem doel en;
  • de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn.

Van belang is dat de werkgever een consistent en consequent beleid voert om de godsdienstige of levensbeschouwelijke identiteit te handhaven. Dit betekent dat:

  • de grondslag geen dode letter in de statuten van de instelling mag zijn
  • dezelfde functie-eisen worden gesteld aan alle medewerkers in dezelfde functie
  • het gaat om een ‘harde’ voorwaarde en niet enkel een voorkeur voor mensen met dezelfde godsdienstige of levensbeschouwelijke opvattingen.

Verder is van belang dat de functie-eisen noodzakelijk zijn voor het vervullen van de functie. Of de functie-eisen noodzakelijk zijn is afhankelijk van de organisatie en de betreffende functie.

Contact
Wilt u meer informatie over dit onderwerp of wilt u advies over hoe om te gaan met geloofsovertuiging in de werving en selectie dan staan wij u graag te woord.

zie ook ethiek